Zalecenia projektowe:
Podstawowe
wymagania dotyczące parametrów sygnału | Etapy projektowania sieci
| Zalecenia projektowe | Podstawowe pojęcia |
Przykłady obliczeń
w obrębie jednego odcinka wzmacniającego od punktu
A do punktu B (wzmacniacz oraz wszystkie elementy tłumiące, aż do następnego
wzmacniacza lub telewizora) wypadkowe wzmocnienie musi być równe zero, czyli różnica
wzmocnienia AdB uzyskanego dzięki wzmacniaczowi oraz
tłumienia wprowadzanego przez sieć LdB być równe zero, (LdB - AdB = 0),

ilustracja
pojęcia odcinek wzmacniający
ze względu na zwiększone tłumienie przewodów dla większych
częstotliwości należy stosować albo korektory, albo wzmacniacze z korekcją tłumienie
kabla,
- jeżeli w sieci jest więcej niż jeden wzmacniacz połączony
kaskadowo, to także musimy to uwzględnić podczas obliczania poprawki na
zniekształcenia intermodulacyjne, przez dodatkowe obniżenie poziomów wyjściowych o 3dB
przy podwojeniu liczby wzmacniaczy, (2 wzmacniacze o 3dB, 3 wzmacniacze o 4,7dB, 4 -
6dB, 4 - 6,9 dB),
- należy obliczyć wypadkowe szumy sieci i odnieść je do S/Nmin, orientacyjnie prawidłowo
zaprojektowane sieci zbiorcze z jednym wzmacniaczem posiadają współczynnik szumów
tylko nieco większy niż typowy odbiornik telewizyjny, co oznacza iż pogarszają
jakość syganłu w małym stopniu,
- nie powinno się stosować rozgałęźników do podziału sygnału
pomiędzy wiele odbiorników, brak dopasowania odbiorników w całym zakresie
częstotliwości oraz zakłócenia emitowane przez odbiornik mogą powodować zakłócenia
innych odbiorników, odgałęźniki posiadają większą separację pomiędzy wyjściami
abonenckimi, co zmniejsza przenikanie zakłóceń do innych odbiorników,
- sygnały UKF przesyłamy łącznie jako jeden kanał, a w
obliczeniach uwzględniamy tylko sygnał najsilniejszy,
- raczej nie powinno się stosować wzmacniaczy pasmowych jako
wzmacniaczy wejściowych, ze względu na możliwość wzmacniania sygnałów niepożądanych,
- należy stosować osobne anteny dla każdego programu, względnie
grupować programy o zbliżonym poziomie,
- generalnie dla zakresu VHF stosuje się anteny o mniejszym zysku
energetycznym, niż w zakresie UHF,
- wskazane jest by programy rozmieszczać z odstępem jedno- lub
dwukanałowym (np. kanały 50, 52, 54, 56, 58 lub 51, 54 itp.), chyba że jest zbyt wiele
programów, przy braku odstępu mogą pojawić się zakłócenia powodowane przez kanały
leżące obok siebie, szczególnie w telewizorach starszej generacji, nie posiadających
wystarczająco filtru pośredniej częstotliwości o wystarczającej selektywności, może
pomóc wtedy ręczne dostrojenie się do kanału, aż do otrzymania dobrego obrazu, przy
jego braku poziomowanie sieci musi być szczególnie dokładne,

pojęcie odstępu pomiędzy kanałami telewizyjnymi
najwłaściwsze są gniazda pasmowe, a nie szerokopasmowe,
gdyż te wprowadzają większe tłumienie i nie zapewniają dobrej separacji pomiędzy
wyjściami, np. pomiędzy telewizorem a radio,
nigdy nie zostawiamy wyjść urządzeń bez obciążenia, dotyczy
to także ostatnich gniazd w sieci przelotowej, chyba że stosowane są specjalne gniazda
końcowe.
nigdy nie zostawiamy nie podłączonych wejść urządzeń,
zwłaszcza jeśli są tylko sumowane z pozostałymi sygnałami, przykładem są wejścia
sygnałów zewnętrznych we wzmacniaczu w zestawach do zbiorczego odbioru telewizji
satelitarnej, wyjątkowo, jeżeli nieużywane wejścia posiadają dedykowaną regulację
wzmocnienia to ustawia się ją na minimum, a wejście można zostawić nie podłączone,
stosując wiele przedwzmacniaczy antenowych należy pamiętać o
sprawdzeniu czy wydajność zasilacza jest wystarczająca, a napięcia zasilające
prawidłowe, gdyż są czasem wymagają one zasilania napięciem 24V,
w dużych sieciach, o długich kablach jest wskazane stosowanie
przemiany kanałowej w celu uniknięcia rozprowadzania programów na kanałach zajmowanych
przez nadajniki naziemne,
anteny i ich maszty muszą być bezwzględnie uziemione, to samo
dotyczy wzmacniaczy i elementów instalacji takich jak odgałęźniki i rozgałęźniki,
warto ustawić poziom programów UKF niższy o 10dB od programów
telewizyjnych,
sieć musi być obliczona, w przeciwnym wypadku mamy małą
szansę by osiągnąć dobrą jakość.
jeśli w sieci jest przesyłamy więcej niż 2 programy to
obniżamy poziomy wyjściowe o 3dB przy podwojeniu liczby programów, o ile instrukcja
wzmacniacza nie podaje inaczej,
należy unikać rozprowadzania sygnałów w podanych parach kanałów.
Tabela 3. Zestawienie nie zalecanych par kanałów
(zakresów).
Sygnały zakłócające
w kanale (zakresie) |
1 TV |
2 TV |
UKF-FM |
6 TV |
7 TV |
8 TV |
Numer kanału zakłócanego |
4 |
5 |
3 |
10 |
11 |
12 |
W
przypadku rozprowadzania sygnałów w parach wymienionych w tabeli 3 należy zwiększyć
odsprzężenie pomiędzy dwoma sąsiednimi odbiornikami do wartości powyżej 54dB, a
wymienionych w tabeli 4 do wartości powyżej 50dB. W obydwu przypadkach separację można
zmniejszyć o tyle ile faktyczny poziom sygnału zakłócanego jest większy niż poziom
minimalny.
Tabela 4. Zestawienie nie zalecanych par kanałów.
Zakłócający |
Zakłócany |
1 |
3,6,28,39,49,50,60 |
2 |
5,8,23,35,47,59 |
3 |
12,34,48 |
4 |
23,39,54 |
5 |
27,44,60 |
6 |
42 |
7 |
45 |
8 |
48 |
9 |
51 |
10 |
54 |
11 |
57 |
12 |
60 |
21 |
26 |
22 |
27 |
: |
: |
numer kanału zakłócanego jest
o 5 wyższy niż kanału zakłócającego |
: |
: |
54 |
59 |
55 |
60 |
Podstawowe pojęcia
Podstawowe
wymagania dotyczące parametrów sygnału | Etapy projektowania sieci
| Zalecenia projektowe | Podstawowe pojęcia |
Przykłady obliczeń
O antenowych instalacjach zbiorczych (AIZ)
można mówić w zasadzie wtedy, gdy wyrównywanie tłumienia sieci abonenckiej jest
realizowane za pomocą jednego (centralnego) zestawu wzmacniaczy. W tym centralnym
zestawie może być przy tym zastosowane kaskadowanie wzmacniaczy. W przeciwieństwie do
AIZ, sieci telewizji kablowej (TVK) odznaczają się tym, iż do wyrównywania tłumienia
całej sieci musi być stosowanych wiele wydzielonych zestawów wzmacniaczy,
rozmieszczonych w różnych miejscach sieci. Dodatkową cechą wielkich instalacji jest
ich wielopoziomowość, czyli inaczej mówiąc struktura drzewiasta.
Antenowa instalacja zbiorowa
(AIZ) - system
odbioru i rozprowadzania sygnałów radiodyfuzyjnych w budynkach mieszkalnych i użyteczności
publicznej lub w grupach budynków sąsiadujących ze sobą.
Poziom mocy sygnału (poziom lub
poziom sygnału) - stosunek mocy której poziom określa się, do mocy odniesienia
wyrażony w decybelach (dB). Mocą odniesienia jest moc wywołana przez napięcie o
wartości 1mV na rezystancji 75W . Poziom
mocy jest zatem stosunkiem napięcia wywołującego moc do napięcia odniesienia 1mV (na rezystancji 75W
) wyrażonym w decybelach. Poziom 0dB (1mV) zapisywany jako 0 dBmV, odpowiada mocy wywoływanej napięciem 1mV na
rezystancji 75W .
Inne poziomy mocy przy tych założeniach
wyznacza się ze wzoru
P=20logU
gdzie: U - napięcie na rezystancji 75W wyrażone w mV.
Poziom sygnału radiofonicznego wyraża się
wartością napięcia sinusoidalnego sygnału nośnego, zaś sygnału telewizyjnego -
skuteczna wartością napięcia sygnału nośnego w szczytach impulsów synchronizujących.
Poziom natężenia pola - wartość natężenia pola wyrażona w
decybelach (dB) w stosunku do natężenia 1mV/m, zapisywana w jednostkach (dBmV/m).
Maksymalny poziom wyjściowy -
maksymalny poziom sygnału na wyjściu (na każdym jeśli jest więcej niż jedno)
elementu czynnego, obciążonego impedancją znamionową, ograniczony wartością
zniekształceń intermodulacyjnych lub skrośnych.
Rodzaje AIZ:
- z jednym wzmacniaczem,
- z dwoma wzmacniaczami.
Antenowa instalacja zbiorowa z
jednym wzmacniaczem - antenowa instalacja zbiorowa, o
liczbie do około 200 gniazd, w której do wzmacniania sygnałów jest przeznaczony jeden
wzmacniacz lub jeden zestaw wzmacniający, instalacja przeznaczona jest dla budynków małych
lub średnich.
Antenowa instalacja zbiorowa z dwoma
wzmacniaczami połączonymi kaskadowo - antenowa instalacja zbiorowa, o liczbie
do około 1000 gniazd, w której wzmacnianie sygnałów odbywa się dwustopniowo, za
pomocą kaskadowo połączonych wzmacniaczy lub zespołów wzmacniających zlokalizowanych
w znacznej odległości od siebie, instalacja przeznaczona jest dla budynków dużych i
grup budynków sąsiadujących ze sobą.
Typu AIZ:
AIZ z siecią rozdzielczą typu rozgałęźnego
(gwiaździstego) o liczbie około 10-15 (a nawet 100-200) gniazd, o dobrych parametrach
użytkowych, małe różnice poziomów pomiędzy poszczególnymi abonentami, skupienie
elementów w niewielkiej liczbie miejsc,

sieć rozgałęźna
- AIZ z siecią rozdzielczą typu odgałęźnego (nieprzelotowego),
o liczbie do około 100- 200 gniazd, łatwa w budowie, z dobrą separacją abonentów,

sieć
odgałęźna

sieć przelotowa
AIZ z siecią rozdzielczą typu przelotowego o liczbie do
około 100-200 gniazd, o znaczeniu historycznym, spotykana w blokach, bez możliwości
pakietyzacji, często wykorzystywała gniazda odgałęźne z rezystorami, najczęściej
pasmo było ograniczone do 230 MHz lub 606MHz,
AIZ z dwoma wzmacniaczami połączonymi kaskadowo
(dwupoziomowa) o liczbie do około 1000 gniazd,

sieć dwupoziomowa
- AIZ z siecią rozdzielcza typu mieszanego, z wyszczególnionych
typów AIZ mogą być tworzone systemy mieszane, najczęściej spotykana w dużych
budynkach lub sieciach.
Podział wzmacniaczy stosowanych w AIZ:
- w zależności od zakresu
częstotliwości roboczych:
- wzmacniacz kanałowy - wzmacniacz sygnałów jednego kanału TV
lub zakresu UKF-FM,
- wzmacniacz zakresowy - wzmacniacz sygnałów jednego zakresu TV,
- wzmacniacz wielozakresowy - wzmacniacz sygnałów dwu lub więcej
zakresów TV,
- wzmacniacz szerokopasmowy - wzmacniacz sygnałów co najmniej
dwóch zakresów TV, o ciągłej charakterystyce przenoszenia w obrębie pasma
częstotliwości obejmującego te zakresy.
- w zależności od sposobu regulacji
wzmocnienia:
wzmacniacz bez regulacji wzmocnienia,
- wzmacniacz z ręczną regulacją wzmocnienia,
- wzmacniacz z automatyczną regulacją wzmocnienia.
- w zależności od umieszczenia w sieci:
- wzmacniacz wejściowy,
- wzmacniacz końcowy.
- w zależności od sposobu zasilania:
- wzmacniacz z zasilaniem miejscowym,
- wzmacniacz z zasilaniem zdalnym.
Podział gniazd abonenckich w
zależności od przeznaczenia do określonego typu sieci rozdzielczej:
- gniazdo abonenckie przelotowe - o dużej wartości tłumienia
odgałęzienia (sprzężenia), przeznaczone do stosowania w pionie abonenckim jako
pośrednie gniazdo pionu,
- gniazdo abonenckie końcowe - o dużej wartości tłumienia
odgałęzienia (sprzężenia), przeznaczone do stosowania w pionie abonenckim jako ostanie
gniazdo pionu, wyposażone w rezystor zakończeniowy,
- gniazdo abonenckie nieprzelotowe - o małej wartości tłumienia
sygnału, przeznaczone do stosowania na końcu każdej linii abonenckiej.
Przemiana kanałowa - przesuniecie programu z
kanału pierwotnie zajmowanego na dowolny inny, np. kanał 28 na kanał 10.
Zastosowanie:
- uniknięcie rozprowadzania programów na tych samych kanałach co
wykorzystywane przez telewizję naziemną, pozwala to na zmniejszenie zakłóceń
wywoływanych przez przenikanie sygnałów z zewnątrz,
- wykorzystanie kanałów o niższych częstotliwościach, często
jedynych dostępnych w starych instalacjach dostosowanych jedynie do I, II, III i czasem
IV zakresu,
- zmiana częstotliwości z zakresu pierwszej pośredniej
częstotliwości satelitarnej (od LNB do tunera satelitarnego, 950MHz - 2150MHz) w celu
uporządkowania planu częstotliwości, a także dla uniknięcia kolizji częstotliwości
przy przesyłaniu programów z różnych satelitów i polaryzacji w sieci jednoprzewodowej
bez użycia multiswitch'y,
rozprowadzania programów radiowych UKF-FM,
gdzie wszystkie programy radiowe są grupowane w jednym paśmie, najczęściej tak zwanym
górnym (CCIR), lub coraz rzadziej w tak zwanym dolnym (OIRT).
Przemiana kanałowa umożliwia:
zgrupowanie pewnych programów, by móc stosować
filtry pakietowe, pozwalające niektórym abonentom na dostęp jedynie do części programów.
Zazwyczaj jest to spotykane w dużych sieciach kablowych, gdzie mogą być dostępne różne
zestawy programów, zawsze podstawowym pakietem jest zestaw programów telewizji
naziemnej,
zwiększenie zasięgu sieci przez zwolnienie
wyższych częstotliwości.
Programy AM nie są obecnie rozprowadzane w
instalacjach zbiorczych, chyba że po zmianie rodzaju modulacji na FM i przeniesieniu ich
do pasma UKF. Zapewnia to odpowiednią jakość sygnału, niemożliwą do osiągnięcia
przy transmisji programów w paśmie podstawowym, a także zwolnienie częstotliwości
poniżej 50 MHz dla transmisji danych w kanale zwrotnym.

przykład przemiany
Źródła:
PN-79/T-05210 Antenowe instalacje zbiorcze.
Ogólne wymagania i badania.
PKNMiJ Warszawa 1980,
Załącznik nr.21 do rozp. Ministra Łączności
z dnia 4 IX 1997 Wymagania techniczne dotyczące elementów składowych telewizji
kablowej, Warszawa 1997.
Przykłady
obliczeń sieci rozgałęźnej i odgałęźnej
Podstawowe
wymagania dotyczące parametrów sygnału | Etapy projektowania sieci
| Zalecenia projektowe | Podstawowe pojęcia |
Przykłady obliczeń

sieć
odgałęźna
min.
poziom w gnieździe ab. z rezerwą 62dBmV
rezerwa 3dB
tłum. przel. gn. ab. 2dB
tłum. kabla do gn. ab. 10m*0,2dB/m=2dB
tłum. odgał. 16dB
tłum. przel. 2*1,5dB =3dB
tłum. przel. 3*1dB=3dB
tłum. kabla w pionie 30m*0,2dB/m=6dB
tłum. przel. rozgał. 4dB
tłum. kabla dystryb. + 5m*0,2dB/m=1dB
min.poziom na wy.wzmac. 102dB
bo 8 kanałów (z tabeli 1) i zapas 7dB
zapas 3dB
Wymagana. wartość maksymalnego poziomu wyjściowego wzmacniacza + 112dBmV
sieć rozgałęźna |